ده‌رباره‌ی مه‌!

ده‌رباره‌ی مه‌!

مێژوویا رێكخستنا پارتى ل زاخۆ

مێژوویا په‌یدابینا رێكخستیێن پارتى دیموكراتى كوردستان ل ده‌ڤه‌را زاخۆ ڤه‌دگه‌ریت بۆ سالا 1949ێ ، ل ڤێ سالێ هنده‌ك كه‌سا ل د ه‌ڤه‌را زاخۆ په‌یوه‌ندى ب رێكخستنا پارتى كرینه‌ و ره‌نگه‌ ژبه‌رى ڤێ مێژوویێ رێكخستنا پارتى ل زاخۆ دروست بى بت ، ژبه‌ركو دوو ژسه‌ركرده‌ و دامه‌زرێنه‌رێن پارتى گرێدانه‌كا ناوچه‌یى و جڤاكى دگه‌ل زاخۆ هه‌بینه‌ و ماوه‌یه‌كێ ل زاخۆ ژیاینه‌ ئه‌و ژى هه‌ردوو نه‌مر ( سالح یوسڤى و حه‌مزه‌ عه‌بدوللا ) .

تشتێ هاتیه‌ نڤێسین وه‌كى به‌لگه‌ ل سه‌ر مێژوویا دروست بینا رێكخستنا پارتى ل زاخۆ ئه‌وه‌ كو ل سالا 1954ێ ده‌مێ شه‌هید سالح یوسڤى وه‌كى فه‌رمانبه‌ر هاتیه‌ زاخۆ ، هینگێ بنكه‌ و رێكخستنا پارتى ل زاخۆ هاتیه‌ پێك ئینان ، ئانكو لسه‌ر ده‌ستێ وى رێكخستنا پارتى ل زاخۆ وه‌رار كر و ژبه‌ر دلسوزى و حه‌زا خه‌لكێ زاخۆ بۆ كوردینیێ بنكێ رێكخستنا پارتى گه‌له‌ك زوى پان و به‌رفره‌هـ بى ل ڤێ ده‌ڤه‌رێ و دیاره‌ ل ده‌ستپێكێ و هه‌تا سالا 1960ێ لسه‌ر بنه‌مایێ په‌یوه‌ندیێن تاك و هێلا چالاكیێن خوه‌ ئه‌نجام ددان .

ل سالا 1960ێ پشتى پارتى دیموكراتى كوردستان ده‌ستویریا فه‌رمى یا كارێ سیاسى ژحكومه‌تا عێراقێ ل سه‌ر ده‌مێ ( عبدالكریم قاسم ) وه‌رگرتى، ژنوى باره‌گایێ رێكخستنا پارتى ب ئاشكرایى ل زاخۆ هاته‌ ڤه‌كرن بناڤێ ( نڤێسینگه‌ها خه‌بات) و به‌رفره‌هترین بنكێ رێكخستنا پارتى ل زاخۆ هاته‌ ئاڤاكرن و گرۆڤه‌ ژى ئه‌وه‌ د نڤێسینه‌كا پارێزگه‌ها میسل دا ل سالا 1964ێ تێدا هاتیه‌ ژ ( 28 ) لیستێن ناڤێن رێكخستیێن پارتى ل سنورێ پارێزگه‌هێ ( 17 ) لیسته‌ ب ( 1118 ) ناڤا خه‌لكێ ده‌ڤه‌را زاخۆنه‌ كو وى ده‌مى وه‌كى هێزه‌كا كاریگه‌رو مه‌زن پشته‌ڤانى و هه‌ڤكاریا شوره‌شا ئه‌یلولا مه‌زن دكرن .

پشتى شه‌رێ به‌ره‌ڤانى و به‌رخوه‌دانێ ده‌ستپێكرى و شوره‌شا ئه‌یلولا مه‌زن ب رابه‌راتیا بارزانیێ نه‌مر به‌رپا بووى ، رێكخستیێن پارتى ل زاخۆ د چوارچوڤێ لیژنا ده‌ڤه‌را زاخۆ دا هاتنه‌ كومكرن و ئاراسته‌كرن .

رێكخستیێن پارتى ل زاخۆ د هه‌مى قوناغا دا پێشه‌نگ بووینه‌ د چالاكى و خه‌باتا نهێنى دا و گروڤه‌ ژى پشتى نسكویا سالا 1975ێ ب ماوه‌یه‌كێ كێم جاره‌كا دى گیانێ پارتایه‌تیێ ڤه‌ژاندن و سینگ دانه‌ زولما دوژمنى و چالاكیێن مه‌زن ئه‌نجامدان و هه‌ر جاره‌كا ئاشكرا ببان و ب ده‌ستێ رژێمێ هژماره‌ك ژ وان هاتبانه‌ سێداره‌دان بزاڤا وان خورت تر لێ دهات و دربێن دژوارتر د وه‌شاندنه‌ مه‌رگێ دوژمنى و ب درێژاهیا شوره‌شا گولانا پێشكه‌فتنخواز هه‌تا ئه‌نفالێن ره‌شێن سالا 1988ێ هژماره‌كا زور ژ گه‌نجێن ده‌ڤه‌را زاخۆ كو ئافره‌ت ژى دناڤ واندا هه‌نه‌ بینه‌ نمونا خوه‌ گوریكرنێ د رێكا سه‌رفرازى و سه‌ركه‌فتنا دوزا ره‌وایا گه‌لێ كوردستانێ دا و ب شانازى ڤه‌ چوینه‌ به‌ر خلفا سێدارێ .

هه‌تا پشتى سه‌رهلدانا پیرۆزا سالا 1991ێ ب تنێ لیژنا ده‌ڤه‌را زاخۆ رێكخستیێن پارتى لڤێ ده‌ڤه‌رێ هه‌مبێز دكرن و پشتى كونگرێ 11ێ ل سالا 1993ێ لیژنا خه‌بات ل باتیفا هاته‌ ڤه‌كرن و پاش كونگرێ 12ێ ( 1999 ) لیژنا خابور ل سه‌نته‌رێ باژێرى ل سالا 2000ێ هاته‌ ڤه‌كرن ، ل روژا 11/8/2001ێ بریارا ڤه‌كرنا لقى8 ل زاخۆ ژ لایێ مه‌كته‌با سیاسى یا پارتى ڤه‌ هاته‌ دان و سنورێ چالاكیێن وێ، هه‌مى ده‌ڤه‌را زاخۆ و هه‌تا ده‌شتا سلێڤانه‌یا ژى بخوه‌ڤه‌ دگرت و ژبه‌ر به‌رفره‌هیا بنكێ رێكخستنێ و سنورێ چالاكیا پشتى سالا 2005ێ  و هه‌تا نوكه‌ لێژنین ناوچێن بناڤێن (ده‌ركار ل ده‌ڤه‌را ده‌ركارێ – باتێل ل ده‌ڤه‌را باتێلێ – رزگاری ل ئیبراهیم خه‌لیل – هیزل ل سه‌نته‌رێ باژیری – زاگروس یا فه‌رمانبه‌ران – زانین گرێدایی ب زانكویا زاخوڤه‌ – گولان – سه‌رهلدان – سه‌رده‌م) هاتینه‌ ڤه‌كرن.

 سه‌رجه‌م ناوچێن سه‌ر ب لقی8ڤه‌ دبن (12لێژنه‌) وناڤێن وان بڤی ره‌نگێ لخواریێ دیارن.

  • زاخو
  • خابور
  • باتيفا
  • ده‌ركار
  • رزگاری
  • هیزل
  • زاگروس
  • سه‌رده‌م
  • گولان
  • باتیل
  • زانين
  • سه‌رهلدان

 

هه‌ڤالێن به‌رپرساتیيا لقێ 8 وه‌رگرتین:

1- ته‌مه‌ر ره‌مه‌زان 11/8/2001-3/2005

2- عه‌لی عه‌ونی 3/2005 1/2007

3-  د. رزگار 1/2007-1/2010

4-  عه‌بدولخالق بابیرى 1/2010- 2/2011

5-  سه‌ربه‌ست له‌زگین 2/2011-8/2/2017

6- دكتور على تتر 8/2/2017 – هه‌تا نوكه‌

 

 

 ستاڤێ باره‌گایێ لقامه‌ بڤێ شێوازێ ل خوارێ دیار:

  1. دكتور عه‌لی ته‌ته‌ر توفیق               به‌رپرسێ لقی و ئه‌ندامێ ئه‌نجومه‌نێ سه‌ركردایه‌تییا پارتی
  2. سالح حه‌یده‌ر عه‌بدوللا                  كارگێرێ لقی – به‌رپرسێ نڤێسینگه‌ها رێكخستنێ
  3. شڤان شێخو تاهر                        كارگێرێ لقی – به‌رپرسێ نڤێسینگه‌ها ره‌وشه‌نبیری و راگه‌هاندنێ
  4. عه‌بدوللا بشار سالح                     كارگێرێ لقی – به‌رپرسێ نڤێسینگه‌ها كومه‌لایه‌تی
  5. عه‌بدلواحد ئه‌حمه‌د ره‌شید               كارگێرێ لقی – به‌رپرسێ نڤێسینگه‌ها په‌یوه‌ندیان
  6. شڤان ئوسمان هالو                       كارگێرێ لقی – به‌رپرسێ نڤێسینگه‌ها دارایی
  7. چیا حمید شه‌ریف                        كارگێرێ لقی – به‌رپرسێ نڤێسینگه‌ها هه‌لبژارتنان
  8. حكمه‌ت محمه‌د ئه‌بوزید                  كارگێرێ لقی – به‌رپرسێ نڤێسینگه‌ها جه‌ماوه‌ری
  9. ژیان عه‌مه‌ر یوسف                      كارگێرا لقی – به‌رپرسێ نڤێسینگه‌ها شه‌هیدان
  10. هیام عه‌بدوللا یونس                      هاوشێوه‌ی كارگێرا  لقی
  11. مه‌حمود خورشید ئه‌حمێ                 كارگێرێ لقی – یه‌ده‌كێ ئێكێ
  12. سالح ئه‌حمه‌د بيلال                        كارگێرێ لقی – یه‌ده‌كێ دووێ
  13. حه‌سه‌ن مه‌حمود ته‌حلو                    به‌رپرسێ ناوچا رزگاری
  14. ئيبراهيم ئه‌نوه‌ر ئیبراهیم                   به‌رپرسێ ناوچا زاخو
  15. حه‌كیم عه‌بدوللا پیرو                       به‌رپرسێ ناوچا خابور
  16. محسن شه‌فیق محه‌مه‌د عه‌لی              به‌رپرسێ ناوچا هيزل
  17. سلێمان عه‌لی ئه‌سمان                      به‌رپرسێ ناوچا سه‌رده‌م
  18. محه‌مه‌د مراد فه‌تاح                        به‌رپرسێ ناوچا گولان
  19. نه‌زیر حسه‌ن عه‌بدی                       به‌رپرسێ ناوچا سه‌رهلدان
  20. عه‌لی ئه‌حمه‌د عه‌بدی                      په‌رپرسێ ناوچا باتێل
  21. سالح عیسی سالح                          به‌رپرسێ ناوچا باتیفا
  22. دیار عه‌بدالكریم سه‌عید                   به‌رپرسێ ناوچا زانین
  23. ماجد قاسم عه‌مه‌ر                         به‌رپرسێ ناوچا ده‌ركار
  24. محه‌مه‌د خالد محه‌مه‌د                به‌رپرسێ ناوچا زاگروس
Back to top button
Close